Ynsan şahsy durmuşynda sada, sypaýy we kiçigöwünli bolmalydyr. Daşyndan synlaýanlar, belki, ony aşa sada ýa-da ejiz görüp bilerler. Emma onuň hakyky güýji, hakyky baýlygy — ruhy dünýäsi, Allaha bolan ýakynlygy we Ondan gelýän Ylahy peşgeşlere açyk bolmagydyr. Hatda asmanyň bir gatlagy ýarylyp üstüne gaçjak bolsa-da, mömin gorkman, mert bolup öz ýerinde berk durmagy başarmalydyr. Asyl möhüm bolan hem şudur.
Osmanly soltany Soltan Ahmet öz adyna gurulýan metjidiň gurluşygynda eteginde daş göterip:
“Eý Allahym! Kiçijik Ahmetiň şu kiçijik hyzmatyny kabul et!”
— diýşi ýaly, pespäl we kiçigöwünli bolmagy saýlamaly. Ýer ýüzünde uly işleri bitiren hem bolsa, hakyky iman eden adam özüne hemişe şeýle garar:
“Nebsim herkimden pesdir — belki ynsanlaryň iň pesidirin — ýöne wezipe her zatdan beýikdir.”
Bu düşünje mömin üçin örän möhümdir. Şahsy durmuşymyzda özümizi alyp barşymyz hemişe şoňa laýyklykda bolmalydyr.
Şeýle-de bolsa, eger duýgy we pikirleriňizi başgalara ýetirmek isleseňiz, bu ýerde başgaça çemeleşme zerur bolýar. Olary öz dünýäňiz bilen tanyşdyrmazdan ozal, belki, ilki olaryň dünýäsine bir ädim ätmeli bolarsyňyz. Kiçigöwünlilik, sadalyk, sypaýylyk, bir tabak çorba bilen doýmak we birnäçe hurma bilen kanagatlanmak — bularyň näme üçin edilýänine doly düşünmeýän birine bu gymmatlyklar ters täsir edip biler. Şonuň üçin beýle adamlary çadyrda däl-de, törde myhman almak, olara dürli naharlar bermek we şol ýerde diniň gözelliklerini görkezmek has netijeli bolup biler. Bu ýerde alçaklyk we özüňi dogry beýan edip bilmek hem esasy şertlerdendir.
Adamlara bir zatlary düşündirip bolsa, olara ençeme gezek saçak ýazylyp, hezzet-hormat edilse, ýygnanyşyklar guralsa we bile gezelençlere gidilse — ine, şolaryň hemmesi öz ornundadyr. Ýöne bulary amala aşyranda, ruhy gymmatlyklaryňyzy düşündirmäge pursat gözlemegi we kalbyňyzdaky ylhamy olaryň ýüregine guýmagy ýatdan çykarmaly däldir.
Gysgaça aýdylanda, kiçigöwünlilik, pespällik, sypaýylyk we menmenlikden halas bolmak mömin üçin möhüm ýörelgelerdir. Emma başgalara diniň gözelliklerini ýetirmek meselesine gezek gelende bolsa, şertlere görä çemeleşmeli, edilmeli işler oýlanyşykly kesgitlenmeli we zerur ýagdaýda Remezan aýy toý-baýram ruhuny — dostluk, paýlaşmak we ýylylygy — özünde jemläp geçirilmelidir.
