Ylmyhal

Category: Oraza

  • Remezanda bilgeşleýin oraza tutmazlygyň hökümi näme?

    Remezanda bilgeşleýin oraza tutmazlygyň hökümi näme?

    Remezanda bilgeşleýin oraza tutmazlygyň hökümi diňe sypdyrylan orazanyň kazasyny tutmakmy, ýa-da keffara jezasyny çekmekmi? Mysal üçin, bir hepde oraza tutup, soňra selärlige turup bilmändigi üçin bir gün oraza tutmaga niýet etmeýän adamyň hökümi nähili?

    Eger kimdir biri parz bolan orazany sebäpsiz ýere tutmasa, uly günä etmiş bolar. Selärlige turup bilmezlik ýaly ýagdaýlar dinde kabul edilýän sebäp hasaplanmaz.

    Şeýle-de bolsa, eger kimdir biri öňki gijesi oraza tutmajagyna karar berip tutmasa, oňa keffara jezasy gerek däldir — şol günüň kazasyny soňra tutmagy ýeterlikdir. Keffara jezasy diňe niýet edilip başlanan orazanyň bilgeşleýin bozulan ýagdaýynda wajyp bolýar.

    Yslam fykhy taýdan şeýle bolsa-da, her bir musulman Remezan orazasyny ýerine ýetirmekde nefsiniň isleglerine boýun egmezlige çalyşmalydyr. Sebäbi bu — her kişiniň Beýik Allahyň öňündäki mukaddes borjudyr.

    Gurhanda we hadyslarda Remezan orazasynyň ähmiýeti şeýle nygtalýar:

    “Kim Remezanda sogabyna ynanyp we sogabyny Allahdan umyt edip agyz beklese, onuň geçmiş günäleri bagyşlanar.” (Buhari, Iman 28; Muslim, Salat al-Musafirin 176)

    “Adamzadyň orazadan başga her bir amaly özi üçindir. Oraza bolsa Meniň üçindir we Men ony Özüm sylaglaryn.” (Buhari, Sawm 9; Muslim, Siýam 163)

    “Oraza tutýan adam iýmekden, içmekden we şöhwetden diňe Meniň üçin saklanýar. Şonuň üçin Men ony sylaglaryn. Ýagşylygyň sylagy on essedir.” (Buhari, Sawm 2)

    Oraza Yslamda iň möhüm ybadatlaryň biridir. Gurhanyň köp aýatlarynda oraza tutmagyň wajyplygy nygtalýar we belli günäler üçin keffara hökmünde agyr jezalar bellenilýär: käbir günäler üçin 60 günlük, beýlekileri üçin bolsa 3 günlük keffara oraza tutmak tabşyrylýar. Oraza günäleri ýuwýan, adamy arassalaýan we ruhy taýdan belende galdyrýan mukaddes ybadatdyr.

    Gysgaça aýdylanda, musulmanyň diniň ykrar eden sebäplerinden başga bahana bilen Remezan orazasyny tutmazlygy uly günädyr. Oraza tutmagy öňünden niýet etsin ýa-da etmesin, sebäpsiz tutmazlyk — Allahyň öňündäki borjuny ýerine ýetirmezlikdir. Şonuň üçin “Oraza tutmagy niýet etmese, keffara gerek däldir, diýmek bu uly günä däldir” diýen düşünje nädogrudyr we dini taýdan ýalňyş baha bermekdir.

  • Sünnete görä, ilki agzaçar etmelimi ýa-da ilki agşam namazyny okamalymy?

    Sünnete görä, ilki agzaçar etmelimi ýa-da ilki agşam namazyny okamalymy?

    Agşam namazynyň wagty giren dessine agyz bekleýän adamyň agzyny açmagy sünnetdir. Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) namazdan öň birnäçe hurma bilen, eger hurma tapyp bilmese, birki ýudum suw bilen agzyny açardy. (Ebu Dawut, Sawm 21; Tirmizi, Sawm 10)

    Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) hadyslarynyň birinde şeýle buýurýar:

    “Adamlar agzaçary ir etmegi dowam etdigiçe, ýagşylyk ýolundadyrlar.” (Buhari, Sawm 45; Muslim, Siýam 48)

    Wagty gelende agyz bekleýän adamyň dessine agzyny açmagyny ündemegi, Pygamberimiziň (sallallahu aleýhi we sellem) ymmata bolan rehim-şepagatyny açyk görkezýär. Şeýle hem, bu Allahyň çakylygyna howlukmagy we biperwaýlyga ýol bermezligi aňladýar. Şonuň üçin Pygamberimiz (sallallahu aleýhi we sellem) ümmetini agzaçary dessine etmäge, hatda ony gözüniň nury bolan namazdan hem öň tutmaga höweslendirdi.

    Eger namaz wagty gelip, nahar eýýäm taýýar bolsa, adamyň dykgaty iýmite gitmez we namazdaky yhlasy zyýan çekmez ýaly, ilki iýip, soňra namaz okamagyň has dogrudygy barada hadyslar hem bar. (Buhari, Azan 42; Muslim, Masajid 64–67)

    Bularyň hemmesine esaslanyp, şulary aýtmak bolar: Eger nahar taýýar bolsa, ony sowatmazlyk we namazda dykgaty doly jemlemek üçin ilki iýmek has dogrudyr. Eger nahar heniz taýýar bolmasa we uzak wagt aljakdygy çak edilse — bu sebäpli agşam namazy ep-esli gijikjek bolsa — ilki hurma ýaly ýeňil bir zat bilen agzaçar etmek, soňra namazy okamak we namazdan soň iftar naharyny iýmek has mynasybydyr. Nahary şoňa görä öňünden taýýarlap, namazy gijikdirmezlik gerekdir.

  • Orazaly üçin mekruh bolan zatlar

    Orazaly üçin mekruh bolan zatlar

    1. Sebäpsiz bir zady datmak we çeýnemek. Ýöne äri erbet hasiyetli bolan bir aýal bişiren naharyny ýuwutman duzuny datmagynyñ, ýa-da aldanmak howpy bar bolsa, satyn alýan iýmitiniñ tagamyny ýuwutman barlamagynyñ zeleli ýokdyr.

    2. Orazaly kişiniñ öñ çeýnelen, şekeri galmadyk sakgyjy çeýnemegi. Täze sakgyç çeýnemek orazany bozýar.

    3. Jynsy gatnaşyga eltmek ähtimallygy bolan ýagdaýynda aýalyñ bilen öpüşmek, gujaklaşmak.

    4. Eger kişiniñ ysgynyny alyp, agyz bekläp bilmejek derejä getirjek bolsa gan aldyrmak.

    5. Orazalynyñ diş pastasyny ulanmagy. Ýöne miswak ulanmakda hiç hili zeleli ýokdyr.

    6. Orazaly kişiniñ jünüp ýagdaýda ertire ýetmegi.

    7. Orazaly kişiniñ istinja kylanda we täret alanda bolsa agzyna, burnuna köp suw alyp aşa geçmegi.

    8. Tüýküligiñi agzyñda jemläp ýuwutmak mekruhdyr.

    9. Orazalynyñ gül, gül suwy, müşki anbar ýaly yslary ysgamagy mekruh däldir.

  • Oraza

    Oraza

    Orazalynyň iki begenji bardyr. Biri iftar wagtynda-agzyny açandaky begenji,

    beýlekisi bolsa Rabbine gowşan wagty oraza sylagy bilen sylaglanan wagtyndaky begenjidir.

    (Buhary, Müslim)

    1. Oraza

    «Oraza» imsak wagtyndan (agyz beklenýän wagtdan) iňar (agzaçar) wagtyna çenli ýagny, fejri sadykdan (dan atmazynyñ öñ ýany) başlap, tä Gün ýaşýança aralykda hiç zat iýmän-içmän, jynsy gatnaşyk etmän, öz nebsiñi saklamak diýmekdir.

    Oraza tutmak yslamyñ bäş esasyndan biridir. Oraza hijretiñ ikinji ýyly, şaban (meret) aýynyñ onunjy güni Kur’any Kerimin şu aýaty bilen parz kylynýar:

    «Eý, iman getirenler! Siz takwa bolarsyñyz diýip, Sizden ozalky ymmatlara parz edilişi ýaly, size hem oraza tutmak parz edildi», (Bakara, 183).

    Oraza hem namaz ýaly, beden bilen amal edilýän ybadatdyr. Orazanyñ Allah dergähinde gadyr-gymmatynyñ örän beýikdigi bir kudsy hadysda şeýle beýan edilýär: «Her ýagşy amala on esseden ýedi ýüz essä çenli sogap bardyr. Ýöne orazanyñ sogaby bu ölçegden has ýokarydyr. Çünki, ol Meniñ üçindir. Onuñ sylagyny diñe Men bererin», (Tirmizi). Bu hadysa görä, her haýyr we ybadat üçin on haseneden (ýagşylyk) ýedi ýüz hasenä çenli sogap berilýär. Ýöne oraza üçin sogabyñ mukdary çäklendirilmändir. Onuñ sylagyny bellemekligi Allahutagala perişdelerine tabşyrman, hut öz Zaty Akdesinde saklapdyr. Şol sebäpli, mü’minler tutan orazalary üçin, kyýamat güni garaşylmaýan mukdardaky uly sogaplary alar. Resuly Ekrem muña şeýle yşarat edýär: «…Orazalynyñ iki begenji bardyr. Biri iňar wagtynda – agzyny açandaky begenji, beýlekisi bolsa, Rabbine gowşan wagty oraza sylagy bilen sylaglanan pursatyndaky begenjidir», (Buhary, Müslim).

    Bu mübärek aýda oraza tutmakdan başga Kur’an okamak, sadakalar paýlamak, başgalara agyz açdyrmak ýaly salyh amallaryñ hem sogabynyñ gat-gat boljakdygy, Pygamberimiz tarapyndan bize habar berlipdir: «Kim bir orazala agyz açdyrsa, özüne onuñ sogabyça sogap ýazylar. Üstesine agyz bekleýäniñ sogabyndan hem hiç zat kemelmez», (Tirmizi, Ibn Maje), hadysy muña mysaldyr.

    Orazanyň hikmetleri we peýdalary

    Beýleki ybadatlarda bolşy ýaly orazanyň parz kylnyşynyň hem bir giden hikmet we peýdasy bardyr. Oraza ybadatynyň iň esasy aýratynlygy: ynsany erbetlikden saklamagy, nebsiň dürli ham-hyýallaryny jylawlamagydyr. Arassa bir musulmanyň eden günäleri we goýberen hatadyr ýalňyşlary onyň kalbyny hemişe birahat eder. Pygamberimiziň şu hadysy onuň endişesini ýeňleder we kalbyny rahatlandyrar: «Kim ynanyp, sogabyny Allahdan tama edip, remezan orazasyny tutsa, öňki günäleri bagyşlanar», (Buhary) diýilýär.

    Oraza arkaly nebsiň tebigatyna doly düşünen ynsan akmaklygyny, tekepbirligini, nebsine tabynlygyny taşlap, hakyky wezipesi bolan şüküre we gulluk borjuna tabyn bolar. Erbet ahlakdan, günä we pis pişelerden saklanýar.

    Oraza, Allahutagalanyň ýaradan san-sajaksyz nygmatlaryna şükürdir. Oraza – baý kişiniň garyp adamyň halyna düşünmegine sebäp bolýan külli ybadatdyr. Oraza arkaly maddy taýdan hiç hili müşgili bolmadyk, näz-nygmatdan doly suprada iýip-içip, bol-elin ýaşaýan, gurply baý açlyk, garyplyk, ýoksullyk gysajynda ýaşaýanlaryň hal-ýagdaýyna düşüner we özi ýaly ynsan bolan garybyň derdine höwes bilen ýardam eder. Şeýlelikde jemgyýetde asudalyk, parahatlyk öz-özünden ornaşar.

    Orazanyň beden saglygy üçin ähmiýetini Pygamberimiz hadysy şeriflerinde şeýle beýan edýär: «Oraza tutuň, bedeniňiz berk we sagdyn bolsun», («et-Tergib wet-Terhib»). Çünki bir ýylyň dowamynda dürli nahar bilen agram salynýan iýmit siňdirji organlara dynç almaga, täzeden öňki kaddyna gelmäge mümkinçilik döreýär. Şeýle hem oraza bedeniň açlyga-suwsuzlyga garşy durmak güýjüni artdyrýar. Bu ynsanyň gytçylyk, açlyk, uruş ýaly zerury kynçylyklara çydamlylygyny-da ösdürýär.

    Oraza günälere garşy galkandyr. Ol ynsanyň bedeni arzuwlaryny çäklendirip bilmek ukybyny ösdürýär. Şeýlelik bilen, ynsan agzybekli däl wagty hem her hili ýaramaz arzuw we meýilleriň öňüni almagy, halal we arassa ýaşamagy öwrenýär. Pygamberimiz şu hadysy bilen bu meseläni şeýle nygtaýar: «Kim mana iki enek we satan arasyny gorajaklygyna kepil geçse, men onuñ jennete girjegine kepil geçerin», (Buhary).

    Oraza tygşytly ýaşamagy öwredýän iñ möhüm düzgündir. Islän wagty, islän zadyny almaga endik eden kişi oraza wagty özüni saklamaga mejbur bolýar. Bu bolsa oña tygşytlylyk getirýär.

    Hawa, jemläp aýtjak bolsak, oraza diñe iýmek-içmek we jynsy gatnaşykdan saklanmak diýmek däldir. Hakyky oraza ynsanyñ maddy we ruhy agzalarynyñ ählisiniñ oraza tutmagydyr. Diliñ gybat etmezligi, hapa söz aýtmazlygy, gözüñ harama bakmazlygy, gulagyñ haram sözi eşitmezligi, kalbyñ erbet oý-pikir etmezligi muña mysaldyr. Aslynda, musulman ömürboýy şeýle ýaşamalydyr.

    Bu dünýä ynsanyñ ahyretini gazanmagy üçin ekin meýdany, söwda bazarydyr. Oraza aýy bolan Remezany şerif ynsanyñ ahyret söwdasyny etmegi üçin bähbitli pursatdyr. Çünki, Remezany şerifde bir amala müñ sogap bardyr. Remezany şerifiñ jumgalarynda has hem köp, Gadyr gijesinde bolsa her haýr işiñ sogaby otuz müñe çenli ýetýär.

  • Orazany bozýan we bozmaýan zatlar

    Orazany bozýan we bozmaýan zatlar

    Oraza niýet edip tutmaga başlandan soñ, ony tamamlamak mükellefe borçdur. Şonuñ üçin meşrug bir sebäp bolmasa, başlanan orazany bozmak günädir. Iýip-içmek, jynsy gatnaşykda bolmak orazany bozýan zatlardyr. Bularyñ käbiri kaza, käbiri bolsa hem kaza, hem keffarreti zerur edýär.

    Kazany zerur edýän ýagdaýlar

    Kaza – hiç tutulmadyk parz ýa-da tutulmaga başlanyp, soñ bozulan Remezan orazasynyñ gününe deñ agyz beklemekdir.

    Orazany bozup diñe kazany zerur edýän ýagdaýlar şulardyr:

    1.   Orazaly kişi bişmedik miwe, tüwi, mäş, dary ýa-da ýag, çig hamyr, un, toprak ýa-da palçyk iýmek, daş, demir, gurşun,
    çigit, daşy gabykly pisse, badam ýaly bir tohumy ýuwutmak.

    2.   Gar, ýagyş damjasy agza düşen ýagdaýynda bilip ýuwutmak.

    3.   Orazaly kişi öz islegi bilen agyz dolysy gusmak. Eger gusmak zerurlygy dörände özüne erk edip bilmese, onda kaza gerek däldir.

    4.   Orazalydygyny bilip, bilgeşleýin däl-de, ýalñyşlyk bilen iýip-içmek, täret kylanda bogazyndan aşak suw gidirmek, ýa-da suwda ýüzýärkä suw ýuwutmak.

    5.   Orazalydygyňy unudyp iýip-içeniñden soñ: «Orazam bozuldy» diýip iýmegiñi dowam etdirmek.

    6.   Jynsy şehweti meşrug däl ýollar arkaly kanagatlandyrmak.

    7.   Agzyna sähelçe gusuk gelen, ýa-da gybat edenden soñ, gan aldyranyñdan soñ, ýa-da şehwet bilen öpüşeninden soñ, ýa-da ihtilam bolandan soñ orazasy bozulandyr öýdüp iýip-içmek.

    8.   Derman ulanmak we sanjym etdirmek, bedene gan goýbermek, klizma etdirmek, burnuña, gulagyña derman, ýag damdyrmak. Ýöne gulaga giren suw, göze damdyrylan derman, bedene çalnan ýag ýa-da melhemler, demgysma keseliniñ garşysyna tozan şekilinde ulanylýan dermanlar (ingalýasiýa) we gan aldyrmak orazany bozmaýar.

    9.   Dişiñi sogurtmak hem orazany bozmaýar. Ýöne gan we dermandan hiç bir zat ýuwutmaly däldir.

    Orazany bozmayan zatlar

    1. Unudyp bir zat iýip-içmek ýa-da jynsy gatnaşykda bolmak.

    2. Agzyña suw alyp çaýkanyñdan soñ, agyzda galan nemiñ tüýkülik bilen ýuwdulmagy.

    3. Ynsanyñ burnundan agzyna gelen suwuklygy ýuwutmak.

    4. Howada dargan tüsse, tozan, üwelýän ýa-da ýenjilýän bir zadyñ tozany, uçup barýan siñegiñ burna ýa-da bogazyña gitmegi.

    5. Dişleriñ arasynda galan nohut ululygyndan kiçi nahar galyndysy, agyz dolusy gakylyk we dişleriñ arasyndan çykan gan bogaza gidip, aşgazana ýetmejek mukdarda az bolsa, orazany bozmaýar. Tüýkülik köp, gan az bolan ýagdaýynda hem höküm üýtgemeýär. Ýöne gan tüýkülik bilen deñ ýa-da artyk bolup, tagamy duýulsa, ýuwdulanda oraza bozulýar.

    6. Gözýaş, ýa-da der bir-iki damja ýaly az mukdarda agza girse, orazany bozmaz. Ýöne tagamy agyzda doly duýuljak derejede köp bolup, orazalydygyñ ýadyñdaka ýuwdulsa, oraza bozulýar.

    Kazany hem keffareti zerur edýän hallar

    Remezan orazasyndan başga hiç bir oraza bozulany üçin keffaret gerek däldir. Parz bolan remezan orazasyna niýet edenden soñ iýip-içmek, jynsy gatnaşykda bolmak, şeýle hem çilim we şoña meñzeş bir zady ýakyp tüssesini sormak, nas atmak, çig et, iç ýag, az mukdarda duz iýmek ýaly, keýp we lezzet berýän adaty zatlary iýip-içmek, amal etmek kaza hem-de keffaret orazasyny tutmagy zerur edýär.

    Keffaret, oraza tutmazlygyñ däl-de, tutulan orazanyñ bilgeşleýin bozulmagynyñ jezasydyr. Şonuñ üçin remezany şerifde oraza tutmaga hiç niýet etmedik biri tutmadyk günlerini diñe kaza edýär. Ýöne «niýet etmeseñ keffaret gerek däl eken» diýen düşünje bilen remezan orazasyny tutmazlyk diniñ esasy parzlaryndan biri bolan remezan orazasyny äsgermezçilik etmekdir. Bu uly günädir.

    Bir kişi bir remezan içinde ýa-da birnäçe remezanda sebäpsiz birnäçe gezek bilgeşleýin orazasyny bozan bolsa, bular üçin diñe bir keffaret ýeterlikdir. Sahyh görüş budur. Ýöne keffaret edeniñden soñ, täzeden orazany şol bir görnüşde bilgeşleýin bozan kişi, munuñ üçin aýratyn keffaret orazasyny tutmalydyr.

    Remezan orazasy bilgeşleýin bozulan wagty, haýz ýa-da nifas ýaly oraza tutmagy gadagan ýa-da mubah edýän bir ýagdaý ýüze çyksa, keffaret aýrylýar we diñe kaza borjy galýar. Oraza tutmaga päsgel berýän kesel dörän ýagdaýynda hem höküm şeýledir. Ýöne orazany bozanyñdan soñ öz islegiñ bilen, ýa-da zor bilen syýahata çykmak, ýa-da özüñe zor salyp kesel bolmak keffareti aýyrmaýar.

    Remezan orazasynyñ keffareti üç görnüşde ýerine ýetirilýär:

    1. Iki aý yzly-yzyna oraza tutmak.

    2. Altmyş garyby ertirine, agşamyna doýurmak.

    3. Gul azat etmek (bu häzirki döwürde öz güýjüni ýitiripdir).

  • REMEZAN ORAZASY KIMLERE PARZ?

    REMEZAN ORAZASY KIMLERE PARZ?

    Şu aýratynlyklary özünde jemleýän her bir ynsanyñ remezan orazasyny tutmagy parzdyr.

    1.Musulman bolmak.

    2.Akyly we huşu ýerinde bolmak

    3.Bulug ýaşyna ýeten bolmak.

    4.Oraza tutmaga güýji ýetmek we mukym bolmak

    Orazanyň dürs bolmagynyñ şertleri

    1. Niyet.

    Islendik oraza üçin kalbyňda niýet etmek ýeterlikdir. Niyetin dil bilen aýdylmagy mendupdyr. Mysal üçin Remezan orazasyna: «ertirki remezan orazasyny tutmaga niýet etdim» diýmek ýeterlikdir. Remezanyň her güni üçin aýratyn niýet gerekdir. Oraza üçin selällige turmak hem niýetdir.

    2. Haýz we nifasdan arassalanmak

    Haýz we nifas halyndaky aýalyň oraza tutmagy haramdyr, eger tutsa orazasy kabul däldir. Bu ýagdaýdaky aýal tutmadyk orazasyny arassa günleri kaza etmeli, namazyny bolsa, kaza etmeli däldir.

    Bir aýal heniz adaty dowam edýän wagty gije oraza niýet edip, fejirden öň arassalanjak bolsa, orazasy sahyh bolar. Jünüp we ihtilam (ukuda inin hapalanmagy) bolmak, orazanyň syhhatyna zyýan ýetirmez. Selällikden öň jynsy gatnaşykda bolup, gusul almaga ýetişip bilmedik kişi selälikden soň ýuwnup orazasyny tutmaly. Şeýle hem gündiz ukudaka ini hapalananyň orazasy bozulmaýar.

    REMEZAN ORAZASY TUTMAK MUBAH BOLAN UZURLAR

    Şu aşakdaky sebäpler netijesinde Remezan orazasy tutmazlyk ýa-da tutulan orazany açmak mubahdyr. Ýagny, kişiniň özygtyýarydyr:

    1. Sapar – ýolagçylyk

    Remezanda dinimize görä mysapyr bolan, ýagny, 90 kilometrden uzak aralyga ýolagçylyga çykan kişi gijeden oraza niýet etmän biler. Ýöne bir kişi oraza tutup başlandan soň, gündiz sapara çyksa, şol ilkinji gün orazasyny tutmagy dowam etmelidir. Muňa garamazdan, orazasyny bozsa, soñ diñe kazasyny tutmalydyr.

    2. Hassalyk

    Bir kişi oraza tutan ýagdaýynda ölmek, ýa-da derdinin beterlemegi, ýa-da akylyndan azaşmak howpy bar bolsa, oraza tutman biler. Agzybekli bolsa orazasyny açyp biler. Soñ ýagşy bolanda tutmadyk günlerinin diñe kazasyny tutsa bolar.

    Orazanyñ hassanyñ saglygy üçin howp döretjegi-döretmejegi barada ynanylýan, musulman lukmana ýüz tutulmalydyr we onuñ maslahatyna tabyn bolmalydyr.

    Oraza tutsa hassa boljakdygyna gözi ýetýän ýa-da ynamdar lukmanyñ maslahatyna daýanýan kişi hassa hökmündedir.

    3.Göwreli bolmak we çaga emdirmek

    Remezanda göwreli, ýa-da çaga emdirýän aýal özüne ýa-da çagasyna zyýan gelmeginden gorksa, oraza tutman biler. Ýöne soñ kazasy edilmelidir.

    4.Garrylyk

    Ýylyñ islendik paslynda oraza tutmakdan ejiz garrynyñ oraza tutmazlygy ijmag bilen jaýyzdyr. Ol orazasyny kaza etmese-de bolýar. Çünki, oraza tutup biljek ýagdaýda däldir. Ýöne tutmadyk her güni üçin bir ýoksuly ertirine-agşamyna doýurjak mukdarda fidýe bermelidir.

     5.Duşman bilen söweş

    Remezan aýynda söweş edýän yslam goşuny aç-suwsuzlykdan kynçylyk çekmez ýaly oraza tutman biler. Bular uruşdan soñ, kazasyny tutmalydyr.

    6.Zora düşmek

    Oraza tutýana zor salnan ýagdaýynda orazasyny bozup biler. Ýöne orazasyny bozmany üçin zulum edilip öldürilse günäkär bolmaz. Belki, uly sogap gazanyp, dinine wepalydygyny görkezer.

    7. Güýçli açlyk we suwsuzlyk

    Güýçli açlyk we suwsuzlykdan heläk boljagyndan, ýa-da akylyna zeper ýetjeginden howp eden kişi orazasyny açyp biler. Soñra kazasyny tutmalydyr.

  • Agyz açar we Niýet dogasy

    Agyz açar we Niýet dogasy

    «Alla:hümme leke sumtü we bike ämentü we aleýke tewwekkeltü we ala: ryzgyke eňartü we li sawmi padin min şehri Ramaza:ne neweýtü».

    Manysy: «Allahym Seniñ üçin oraza tutdum, Saña iman edip, ýene Saña daýandym we Seniñ beren ryzkyñ bilen hem orazamy açdym. Ertirki remezan orazasyny tutmaga niýet etdim», (Ebu Dawud, Ibni Maje).