Adam bedeninde iýmitlenmek üçin zerur bolan ýollar iki topara bölünýär:
a) Tebigy we esasy ýollar: burun, gulak, öň we yzky ýollar ýaly. Şolaryň haýsy biri arkaly bedeniň içki bölegine girýän maddalar agyz beklemegi bozýar — bu alymlaryň biragyzdan kabul eden kesgitlemesidir. Içki bölege ýetmeýän maddalar bolsa orazany bozmaz.
b) Soňradan ýüze çykan ýollar: bedeniň kesilen ýeri, ýara we şuňa meňzeşler. Bu ýollar arkaly bedeniň içine girýän maddalar hem agyz beklemegi bozýar. Şeýle-de bolsa, maddanyň içki bölege geçip-geçmändigi şübheli bolsa, Ymam Ebu Ýusuf we Ymam Muhammede görä oraza bozulmaz; Ymam Agzama görä bolsa bozular.
Mundan başga-da, iňňe, ok ýa-da şuňa meňzeş bir zadyň bedene çümüp, içinde doly ýitirim bolýan ýagdaýynda oraza bozulýar. Emma bedene çümüp, bir ujy daşarda galýan bolsa, oraza bozulmaýar.
Sanjymlary bu umumy ýörelgelere laýyklykda seredeniňde şu netije çykýar:
Deriniň üstüne çalynýan ýa-da deri arkaly berlen bejergiler — deri bedeniň daşky gatlagy bolany üçin — orazany bozmaz. Beýleki sanjymlar bolsa damara, syrtdan ýa-da deriniň aşagyna edilýär. Bularyň ählisinde, eger iňňäniň bir ujy daşarda galanda diňe gönümel sanjym edilýän bolsa, sanjymyň özi orazany bozmaz. Şeýle-de bolsa, derman ýa-da suwuklyk sanjym edilse, bu maddalar bedeniň içinde ornaşyp galýandygy üçin oraza bozulýar.
Damara berlen dermanlar göni gana geçip, şol ýerden organlara paýlanýar. Syrtdan we deriniň aşagyna urlan sanjymlar hem bedeniň içine giren hasaplanýar. Şu nukdaýnazardan, derman sanjym edilende oraza bozulýar. Şeýle-de bolsa, keffara gerek däl — diňe şol günüň kazasyny tutmak ýeterlikdir.
Agyr hassalar orazalaryny açyp bilerler, sebäbi oraza tutýan wagtynda edilen sanjymlar orazany bozýar. Ýagdaýlary gowulaşanda şol günleri kaza ederler. Mümkin boldugyça sanjymy agzaçara çenli yza süýşürmek has gowudyr.
Goşmaça meseleler:
Daşardan gan kabul etmek — derman kabul eden ýalydyr we orazany bozýar. Emma gan bermek orazany bozmaz.
Täret alnan wagtynda agzy suw bilen çaýkalandan soň, agzda galan az mukdardaky suw tüýkülik bilen bilelikde ýuwdulsa, oraza bozulmaýar.
Dişleriň arasyndan çykýan gan az bolup, tüýkülikte görünmese, ony ýuwutmak orazany bozmaz. Ýöne tüýküligiň köp bölegi gan bolsa, ony ýuwutmak orazany bozýar.
Leave a Reply